مهندسی شیمی یک شاخه از علوم مهندسی است که از اصول علوم پایه، از جمله ریاضیات، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی به منظور پیاده‌سازی فرآیند های شیمیایی و فیزیکی در واحدهای صنعتی استفاده می‌کند. این حوزه شامل طراحی، ساخت، و بهره‌برداری از فرآیندها و کارخانجات مرتبط با صنایع شیمیایی می‌شود.

مهندسان شیمی در حل مسائل و چالش‌های مربوط به تولید مواد شیمیایی، محصولات داروئی، مواد پلیمری، سوخت و انرژی، محیط زیست، و صنایع مرتبط بازیابی منابع معدنی نقش دارند. آن‌ها به تحلیل و بهبود فرآیندها، طراحی و ساخت واحدهای صنعتی، مدیریت منابع، و حل مسائل مرتبط با بهینه‌سازی تولید می‌پردازند.

مهندسی شیمی به عنوان جزوی از علوم مهندسی، در تلاش برای بهبود روش‌ها و فرآیندهای صنعتی، کاهش هدررفت منابع، افزایش بازدهی تولید، و حفاظت از محیط‌زیست نقش دارد. از موارد مهم مطالعه در این رشته می‌توان به انتقال حرارت، جریان سیالات، طراحی راکتور ها، واحد های جداسازی، و فرآیندهای کنترلی اشاره کرد.

مهندسان شیمی معمولاً در صنایع مختلف از جمله صنایع نفت و گاز، صنایع پتروشیمی، داروسازی، غذایی، فولاد، الکترونیک، و صنایع مرتبط با محیط‌زیست به کار می‌روند. این رشته نیازمند تسلط بر اصول علوم طبیعی و مهندسی، تفکر تحلیلی، و مهارت‌های عملی در حل مسائل پیچیده است.برای مشاهده و خرید کتابهای رشته مهندسی شیمی به سایت آژانس کتاب مراجعه کنید.

وظایف مهندس شیمی

فعالیت‌های یک مهندس شیمی در زمینه طراحی سیستم‌های فرآیند تولید و بهینه‌ سازی فرآیند تولید عبارتند از:

1. طراحی سیستم‌های فرآیند تولید: این شامل طراحی و ایجاد سیستم‌ هایی می‌شود که مواد اولیه را به محصولات نهایی تبدیل می‌کنند. این شامل انتخاب تجهیزات، ابزارها و سیستم‌های کنترل مرتبط با فرآیند تولید می‌شود.
2. ایجاد ابزارهای کنترل فرآیند: توسعه و پیاده‌سازی سیستم‌های کنترل و نظارت بر فرآیند های تولید به منظور حفظ کیفیت و بهره‌وری مطلوب.
3. بهینه‌سازی فرآیند تولید از نظر کیفیت: ارتقاء و بهبود فرآیندهای تولید به منظور افزایش کیفیت محصولات و کاهش هدر رفت‌ها.
4. آزمایش راه‌های توسعه محصولات در آزمایشگاه: ایجاد و ارزیابی راهکارهای مختلف برای توسعه و بهبود محصولات.
5. انتقال نمونه‌های آزمایشگاهی به محیط کار: انتقال تکنولوژی‌های توسعه یافته از آزمایشگاه به محیط تولید با هدف بهبود فرآیندها.
6. توسعه روش‌های ایمن و بدون ضرر: ارائه راهکارهای ایمنی در فرآیندها و ایمن‌سازی محیط کار.
7. نظارت و بررسی فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی: انجام نظارت دقیق بر فرآیندها به منظور اطمینان از کیفیت و مطابقت با استانداردها.
8. طراحی سیستم‌ها و دستگاه‌های مورد نیاز در فرآیند تولید: طراحی و توسعه تجهیزات و دستگاه‌های لازم برای انجام فرآیندهای تولید.
9. طراحی ابزار و فرآیندهای جدید: ایجاد ابزارها و روش‌های جدید برای بهبود فرآیندها و افزایش بهره‌ وری.
10. آزمایش و عیب‌یابی مدل‌های تولید: انجام آزمایش‌ها و بررسی عیب‌ ها در مدل‌ های تولید به منظور بهبود و بهینه‌ سازی آن‌ ها.
11. نظارت بر ساخت و ساز گیاهان جدید: انجام نظارت بر فرآیند ساخت و توسعه گیاهان تولید محصولات.
12. نظارت بر عملیات کارخانه: پیگیری و نظارت بر عملکرد و بهره‌ وری کارخانه‌ ها.
13. برقراری ارتباط با مهندسان پروژه: همکاری با تیم‌ های مختلف از جمله مهندسان پروژه برای اجرای موفق پروژه‌ها.
14. خرید و نصب تجهیزات: انتخاب و خرید تجهیزات مورد نیاز و نصب آن‌ ها در محیط تولید.

بازارکاررشته مهندسی شیمی

این افراد قادرند در صنایع مختلف از جمله صنایع شیمیایی، غذایی، دارویی، نساجی، نفت و گاز، پتروشیمی، معدنی، انرژی و تقریباً هر کارخانه تولیدی دیگر، فعالیت کنند. با پیشرفت حرفه‌ی خود و کسب تجربه، می‌توانند به سمت پست‌ های نظارتی و مدیریتی نظیر ناظر تولید، مهندس طراح، مدیر بخش تحقیق و توسعه یا مدیر کارخانه پیش روند.

در مورد تعداد استخدام‌های مهندسی شیمی، اطلاعات دقیقی در دسترس نیست، اما در صنعت نفت و گاز و پتروشیمی در کشور ما، نقش مهمی دارند و تعداد زیادی از مهندسین شیمی در این صنایع مشغول به کار هستند. باید توجه داشت که برای ورود به این حوزه‌ها، داشتن مهارت‌های تخصصی و تجربه به‌عنوان یک اساس اساسی محسوب می‌شود. همچنین، میزان استخدام در این صنایع بسیار بالا بوده و این ممکن است باعث بالا رفتن مزایا و حقوق شاغلان گردد.

برخی از مهندسین شیمی نیز به دلیل آشنایی با مواد شیمیایی، در حوزه‌های بازرگانی مرتبط با این صنعت‌ها فعالیت می‌کنند. با این حال، به دلیل کمبود شناخت جامعه از حوزه مهندسی شیمی، برخی از این کارها به مهندسین مکانیک اختصاص می‌یابد

درآمد و حقوق مهندسان شیمی

مهندسان شیمی که در مناطق نفتی و مناطق دور از شهر مشغول به کار هستند، به دلیل سختی‌های محیط کاری، حقوق بالاتری دریافت می‌کنند. حقوق مهندس شیمی در بخش خصوصی به دلیل تفاوت در اهداف، سیاست‌ها و قدرت مالی هر شرکت، متفاوت است و توسط هر شرکت به موجب شرایط خود تعیین می‌شود.