کتاب جستارهای نظر ورزانه در تعلیم و تربیت

کتاب جستارهای نظر ورزانه در تعلیم و تربیت نوشته محمود مهرمحمدی, توسط انتشارات دانشگاه تربیت مدرس با موضوع علوم تربیتی و روانشناسی, تربیت در ابعاد مختلف, پژوهش و روش شناسی به چاپ رسیده است.

در میهن ما تا جاییکه نگارنده اطلاع دارد، اثری که به‌صراحت به درج جستارهای نظرورزانه یک نویسنده اختصاص داشته باشد، وجود نداشته و این نخستین اثر در نوع خود محسوب می‌شود. نظروزری معادل speculation است و جستار نظرورزانه معادل speculative essay. این گونه یا ژانر در کتاب روش‌شناسی پژوهش ادموند شورت به شکل برجسته و به‌عنوان یک نمونه از پژوهش فلسفی مورد توجه قرار گرفته است. از این‌رو شورت بر آن است که به نگارش جستارهای نظرورزانه از سوی اندیشه‌ورزان و پژوهشگران به‌عنوان یکی از شیوه‌های پژوهش و تولید دانش ، به‌ویژه در عرصه علوم انسانی و اجتماعی، رسمیت و مشروعیت بخشد.

اگر طرح چنین دیدگاهی در جوامع غربی که، به قرینه آثار علمی تولید شده از این دست، از آن غافل نبوده‌اند ضروری تشخیص داده شده است، برای جوامعی مانند ایران که ارزیابی‌های خوشبینانه نشان می‌دهد جریان بالندگی علمی را (در دوران جدید) به‌تازگی آغاز نموده در ترسیم جهت‌گیری‌های صحیح توسعه علمی ضرورت مضاعف خواهد داشت. نظرورزی یا جستارهای نظرورزانه با نگاه توسع یافته، به باور نگارنده، شقوق متفاوتی همچون 1) بسط یک اندیشه مهم و مهجور مانده در یک حوزه تخصصی، 2) طرح اندیشه‌ای نو و مرزشکنانه با هدف ایجاد گشایش مفهومی و بالاخره 3) ارائه صورت‌بندی جدید و نوآورانه از مسائل و مباحث سابقه‌دار در رشته را در بر می‌گیرد.

مباحث کتاب جستارهای نظر روزانه در تعلیم و تربیت

1. غایات تعلیم و تربیت
2. تربیت در ابعاد مختلف
3. طراحی برنامه درسی
4. فرایند یاددهی، یادگیری و سنجش
5. پژوهش و روش شناسی
6. تمرکزگرایی-تمرکز زدایی