کتاب انگیزش و نگرش‌ های شغلی علم

کتاب انگیزش و نگرش‌های شغلی نوشته مالک میرهاشمی, توسط انتشارات علم با موضوع روانشناسی، آشنایی با جنبه‌های روانشناسی, بهداشت روابط انسانی به چاپ رسیده است.

معرفی مباحث کتاب انگیزش و نگرش‌های شغلی

۱. کلیات

مروری بر مفاهیم پایه‌ای انگیزش، نگرش، رفتار سازمانی و اهمیت آن‌ها در عملکرد فردی و سازمانی.
این بخش به ضرورت مطالعه انگیزش و شناخت عوامل مؤثر بر بهره‌وری می‌پردازد.

۲. بهداشت روابط انسانی

بررسی اهمیت کیفیت روابط میان کارکنان، مدیران و محیط کاری.
مباحث این بخش شامل:

ارتباط مؤثر

احترام متقابل

عدالت سازمانی

ایجاد فضای همکاری و اعتماد
بهداشت روابط انسانی به‌عنوان پایه سلامت روانی نیروی کار معرفی می‌شود.

۳. انگیزش شغلی

تحلیل اینکه چرا و چگونه افراد برای انجام کار انگیزه پیدا می‌کنند.
در این بخش انواع محرک‌های درونی و بیرونی، نقش پاداش‌ها، رضایت شغلی، و عوامل زمینه‌ساز انگیزش بررسی می‌شود.

۴. نظریه‌های انگیزش
۴.۱. نظریه سلسله‌مراتب نیازهای مزلو

توضیح پنج سطح نیازهای انسانی (فیزیولوژیکی، امنیت، اجتماعی، احترام، خودشکوفایی) و کاربرد آنها در سازمان.

۴.۲. نظریه سه‌وجهی ERG آلدرفر

تقسیم نیازها به سه گروه:

وجود (Existence)

ارتباط (Relatedness)

رشد (Growth)
و توضیح تفاوت آن با نظریه مزلو.

۴.۳. نظریه انگیزش پیشرفت (مک‌کللند)

معرفی سه نیاز کلیدی:

نیاز به پیشرفت

نیاز به قدرت

نیاز به تعلق
و نقش این ویژگی‌ها در کار و مدیریت.

۴.۴. نظریه یهودا

تمرکز بر عوامل شناختی و تجربی که انگیزش فرد را شکل می‌دهند و نقش انتظارات و برداشت‌های ذهنی در رفتار شغلی.

۴.۵. نظریه التون مایو (مطالعات هاثورن)

بررسی اثر عوامل روانی و اجتماعی بر عملکرد کارکنان.
به‌جای تأکید بر شرایط فیزیکی، بر توجه، حمایت و روابط انسانی تمرکز دارد.

۴.۶. مدل «ویتامین‌وار»

بررسی اینکه برخی عوامل محیطی مشابه «ویتامین‌ها» عمل می‌کنند؛
یعنی نبودشان آسیب‌زننده است، اما بیش‌بودشان نیز به همان اندازه می‌تواند اثر منفی داشته باشد (مدل وار).

۴.۷. نظریه انتظار (Vroom)

تحلیل انگیزش براساس سه مؤلفه:

انتظار (توان انجام کار)

ابزارمندی (باور به نتیجه)

جذابیت (ارزشمند بودن پاداش)
و چگونگی اثر آنها بر انتخاب‌های رفتاری کارکنان.

۵. محیط کار
۵.۱. شرایط فیزیکی محیط کار

تأثیر عوامل فیزیکی بر عملکرد و سلامت کارکنان:

سروصدا: اثرات استرس‌زا، کاهش تمرکز، کاهش بهره‌وری

نور و روشنایی: نقش نور طبیعی و مصنوعی در روحیه و دقت

دما و رطوبت: اهمیت شرایط حرارتی مطلوب

عناصر زیبایی‌شناختی:

موسیقی

رنگ

رایحه
و نقش آنها در ایجاد آرامش، خلاقیت و انگیزش

۵.۲. شرایط روان‌شناختی محیط کار

عوامل غیرملموسی مثل:

امنیت روانی

استقلال در کار

احساس ارزشمندی

بازخورد مؤثر

مشارکت در تصمیم‌گیری
که بر رضایت و انگیزش شغلی تأثیر می‌گذارند.

۶. تعهد سازمانی
۶.۱. ماهیت تعهد سازمانی

تعریف تعهد به‌عنوان میزان تعلق، باور به اهداف سازمان و تمایل به ماندگاری.

۶.۲. انواع تعهد سازمانی:

عاطفی (احساسی)

مستمر (وابستگی به هزینه ترک کار)

هنجاری (وظیفه اخلاقی)

۶.۳. پژوهش‌های مرتبط با تعهد سازمانی

بررسی تحقیقات علمی درباره عوامل مؤثر بر تعهد، پیامدها، رابطه با انگیزش، رضایت شغلی و عملکرد.

۷. درگیری شغلی
۷.1. ماهیت درگیری شغلی (Job Involvement)

میزان درگیر بودن و غرق شدن فرد در کار، اهمیت کار در زندگی شخصی، و پیوند آن با هویت فرد.

این بخش به تفاوت درگیری شغلی با رضایت شغلی و تعهد سازمانی نیز می‌پردازد.