کتاب انگیزش در تعلیم و تربیت نظریه‌ ها تحقیقات و کاربردها علم

کتاب انگیزش در تعلیم و تربیت (نظریه ها تحقیقات و کاربردها) نوشته پال آر پینتریچ, دیل اچ شانگ با ترجمه مهرناز شهرآرای, توسط انتشارات علم با موضوع روانشناسی و علوم تربیتی، آموزش و پرورش, مدل های انتظار ارزش انگیزش به چاپ رسیده است.

اصطلاح انگیزش از فعل لاتین movere به معنی حرکت دادن مشتق شده است. انگیزش بیش‌تر در قالب نیروهای درونی، صفات پایدار، پاسخ‌های رفتاری به محرک‌ها و مجموعه‌ای از باورها و عواطف، مفهوم‌سازی شده است. بر این اساس کتاب حاضر انعکاسی از تحولات نظری در روان‌شناسی انگیزش به طور کلی، و انگیزش در تعلیم و تربیت به طور خاص است. در کتاب به انگیزه‌ی پیشرفت و عوامل شخصی و موقعیتی موثر بر آن پرداخته شده، که به عوامل درون مدرسه مربوط می‌شود. عوامل اجتماعی فرهنگی انگیزش از مطالب دیگر مورد بحث کتاب است که غالبا در مباحث و منابع مربوط به انگیزش در تعلیم و تربیت و پیشرفت دانش‌آموزان کم‌تر به آن توجه شده است.

در بخش "انگیزش و پژوهش" نقش نظریه در مطالعه‌ی انگیزش بررسی گردیده است. در "سنجش انگیزش" به انتخاب تکالیف، تلاش، پشتکار، و پیشرفت به عنوان شاخص‌های عمومی انگیزش اشاره شده است. نظریه‌ی شناختی اجتماعی، نقش اهداف و هدف‌گزینی، انگیزش درونی، نقش علاقه و عاطفه در انگیزش پیشرفت، اثرات معلم و کلاس درس، نقش مدارس در انگیزش و اثرات اجتماعی فرهنگی، عنوان‌های بخش‌های دیگر کتاب حاضر هستند که به انگیزش در تعلیم و تربیت و خاستگاه آن با تکیه بر نظرات اندیشمندان و صاحب‌نظران حوزه‌ی آموزش و پرورش اختصاص دارد.

معرفی مباحث کتاب انگیزش در تعلیم و تربیت

۱. انگیزش: مقدمه و بنیادهای تاریخی
مروری بر مفهوم انگیزش، تاریخچه مطالعه انگیزش در روانشناسی و مبانی نظری اولیه.

۲. مدل‌های انتظار–ارزش انگیزش
تحلیل مدل‌هایی که نشان می‌دهند افراد برای انجام یک رفتار، انگیزه خود را بر اساس انتظار از موفقیت و ارزش نتیجه تعیین می‌کنند.

۳. نظریه اسناد (Attribution Theory)
بررسی چگونگی تبیین افراد از دلایل موفقیت و شکست و تأثیر آن بر انگیزش آینده.

۴. نظریه شناختی–اجتماعی (Social Cognitive Theory)
تأکید بر یادگیری مشاهده‌ای، خودکارآمدی و نقش شناخت در ایجاد و حفظ انگیزش.

۵. نقش اهداف و هدف‌گزینی
تأثیر تعیین اهداف مشخص، قابل اندازه‌گیری و چالش‌برانگیز بر افزایش انگیزش فردی.

۶. انگیزش درونی
مرور منابع داخلی انگیزش مانند کنجکاوی، علاقه شخصی، رضایت از یادگیری و رشد فردی.

۷. نقش علاقه و عاطفه در انگیزش پیشرفت
بررسی اینکه علاقه، هیجان مثبت و تعهد عاطفی چگونه می‌تواند انگیزش به پیشرفت و موفقیت را تقویت کند.

۸. اثرات معلم و کلاس درس
تأثیر رفتار معلم، سبک تدریس و محیط کلاس بر ایجاد انگیزش در دانش‌آموزان.

۹. نقش مدارس در انگیزش
چگونگی طراحی محیط آموزشی و برنامه‌های مدرسه برای تقویت انگیزش یادگیری و مشارکت دانش‌آموزان.

۱۰. اثرات اجتماعی–فرهنگی
بررسی نقش خانواده، دوستان، جامعه و فرهنگ در شکل‌دهی و تقویت انگیزش فردی و گروهی.