کتاب گرترود

کتاب گرترود نوشته هرمان هسه ترجمه شهلا حمزه ای توسط انتشارات چشمه با موضوع ادبیات، ادبیات داستانی، رمان خارجی به چاپ رسیده است.

هرمان هسه در رمان گرترود نیز همچون دیگر آثارش به جست‌وجوی بی‌پایان خود در لایه‌های متضاد و چندگانه‌ی هستی انسان ادامه می‌دهد. راوی داستان، آهنگسازی نامدار به نام کان است که ماجرای رابطه‌ی پیچیده‌اش با دو هنرمند دیگر را روایت می‌کند: یکی هاینریش موث، خواننده‌ی اپرایی افسرده‌حال، شکننده و خودآزار؛ و دیگری رمان گرترود ایمثور، زنی با روحیه‌ای گرم، مهربان و سرشار از اعتماد به نفس.

کان از همان نخستین دیدار، دلبسته‌ی گرترود می‌شود، اما زمانی که گرترود برای شرکت در آزمون اپرای او مراجعه می‌کند، میان هاینریش و گرترود رابطه‌ای عاشقانه شکل می‌گیرد که سرانجام به ازدواج می‌انجامد. این ازدواج، به دلیل تفاوت‌های بنیادین در نگاه آن دو به زندگی، به تدریج به یک شکست تراژیک بدل می‌شود و سایه‌ی سنگینش بر زندگی هر دویشان می‌افتد. بااین‌حال، همین پیوند تلخ و ویرانگر الهام‌بخش مهم‌ترین موفقیت هنری کان می‌شود: آفرینش اپرایی که نقطه‌ی اوج کارنامه‌ی هنری اوست.

هسه در تمام رمان‌هایش، از طریق شخصیت‌هایی که هرکدام بخشی از ذهنیت فلسفی و پیچیده‌ی او را بازتاب می‌دهند، به بررسی کمال‌طلبی، بحران‌های درونی، و رؤیاهای کوچک و بزرگ انسان می‌پردازد. گرترود نیز از همین جنس است—رمانی درباره‌ی هنر، رنج، عشق‌های ناکام، و تلاش انسان برای ساختن معنایی از دل تضادهای زندگی.

بخشی از متن کتاب

وقتی زندگی‌ام را با نگاهی منطقی و آرام مرور می‌کنم، با وجود همه‌ی لغزش‌ها و خطاهایم، نشانی چشمگیر از سعادت یا بدبختی در آن نمی‌بینم. به‌گمانم سخن گفتن درباره‌ی خوش‌بختی و تیره‌بختی کاری بیهوده است؛ چراکه من هیچ‌گاه حاضر نیستم تلخ‌ترین روزهای عمرم را با شیرین‌ترین لحظه‌ها عوض کنم.
آوای موسیقی—even به اندازه‌ی یک تپش قلب—در خود هماهنگی آدمیان و نظم جوامع بشری را نهفته دارد. چگونه ممکن است در جهانی که ساده‌ترین نغمه‌های موسیقی پنجره‌ای از بهشت را بر ما می‌گشاید، این همه دروغ، دشمنی، شرارت و خشونت بر زندگی انسان سایه اندازد؟
از وقتی با سرنوشتم مدارا کردم و حتی به نوعی نسبت به آن بی‌اعتنا شدم، زندگی نیز با من نرم‌تر و سازگارتر شد. انسان هرچه بیشتر برای رسیدن به چیزی دست‌وپا می‌زند، معمولاً کمتر به آن دست می‌یابد.