کتاب ویکنت دو نیم شده

کتاب ویکنت دو نیم شده نوشته ایتالو کالوینو با ترجمه پرویز شهدی توسط انتشارات چشمه با موضوع رمان خارجی, داستان های ایتالیایی به چاپ رسیده است.

در نبردی با ترک‌ها، ویکنتِ مداردو از ترابلا، درست در مسیر شلیکِ یک توپ جنگی قرار می‌گیرد. گلوله به بدنش می‌خورد و او را از میانه می‌شکافد؛ نه می‌کشدش و نه رهایش می‌کند، بلکه به دو پاره‌اش بدل می‌سازد. از دل این فاجعه، انسانی دوگانه زاده می‌شود: نیمی سراسر شر، و نیمی متمایل به خیر.

نخست، نیمه‌ی تاریک او پیدا می‌شود. پزشکان جانش را نجات می‌دهند و او با بدنی ناقص—یک چشم، بینی‌ای شکافته—به املاک فئودالی‌اش بازمی‌گردد. اما این نیمه، راهی جز خشونت نمی‌شناسد. هر چه را پیشِ رویش قرار می‌گیرد، می‌شکند، می‌بُرد و به دو قسمت تقسیم می‌کند؛ گویی جهان باید شبیه خودش تکه‌تکه باشد.

مدتی بعد، گروهی از راهبان در میان انبوهی از اجساد، نیمه‌ی دیگر ویکنت را می‌یابند؛ پاره‌ای که هنوز نشانی از فضیلت در آن زنده است. این نیمه نیز به ترابلا بازمی‌گردد و به‌زودی شهر شاهد امری نامعمول می‌شود: دو ویکنت، هم‌نام و هم‌چهره، اما از دو سرِ متضادِ انسانیت.

نیمه‌ی شر در قصر ساکن می‌شود و رنج می‌پراکند؛ نیمه‌ی خیر در مزرعه زندگی می‌کند و به نیکی پناه می‌برد. یکی درد می‌آفریند، دیگری مرهم می‌گذارد. اما این تعادل ناپایدار نمی‌ماند. عشقِ زنی، آن‌ها را به رقیبان هم بدل می‌کند و تقابل، چهره‌ای تازه به خود می‌گیرد…

کاش می‌شد هر چیزِ کامل را این‌گونه از هم گشود. کاش آدمی می‌توانست از این قالبِ تنگ و بی‌مصرفِ «تمام‌بودن» بیرون بزند. زمانی که کامل بودم، همه‌چیز برایم بدیهی، درهم و بی‌معنا بود؛ مثل هوا. خیال می‌کردم می‌بینم، اما جز سطحِ صافِ اشیا چیزی به چشمم نمی‌آمد.

اگر روزی نیمه‌ای از خودت شوی—که امیدوارم چنین شود، چون هنوز کودکی—به درکی خواهی رسید که از هوشِ مغزهای سالم و بی‌نقص فراتر است. بخشی از خودت و جهان را از دست می‌دهی، اما آن‌چه باقی می‌ماند، عمیق‌تر، دقیق‌تر و ارزشمندتر خواهد بود. آن‌وقت تو هم آرزو خواهی کرد همه‌چیز، مثل خودت، شکسته و تکه‌تکه باشد؛ چرا که زیبایی، خرد و عدالت، فقط در چیزهایی زاده می‌شوند که ترک برداشته‌اند.