نقشمایههای انسانی در منسوجات ایرانی؛ بازخوانی هنر پارچه در گذر تاریخ
نقش انسان در هنرهای سنتی، تنها عنصری تزئینی نیست؛ گاهی بازتابی از باورها، سلیقهها و شیوه زندگی مردمان هر دوره است. در هنر پارچهبافی ایران نیز نقشمایههای انسانی در کنار دیگر عناصر تصویری، بخشی از تاریخ هنر و فرهنگ این سرزمین را شکل دادهاند. کتاب «نقشمایههای انسانی در منسوجات ایرانی» نوشته مریم مونسی سرخه و سارا حسینزاده قشقایی، منتشرشده از سوی انتشارات آبان، به بررسی این نقشمایهها در دورههای گوناگون تاریخی میپردازد و فرصتی برای شناخت پیوند میان هنر نساجی و تحولات تاریخی ایران فراهم میکند.
از پارچههای ساسانی تا منسوجات سلجوقی
بخش نخست کتاب به نقشمایههای انسانی در پارچههای دوره ساسانی تا سلجوقی اختصاص دارد. بررسی پارچههای ساسانی، منسوجات دوره اسلامی و پارچههای سلجوقی، چارچوبی تاریخی برای مطالعه تغییرات نقشپردازی در این دورهها فراهم میآورد. این بخش برای مخاطبانی که به تاریخ هنر ایران و سیر تحول نقوش در آثار تاریخی علاقه دارند، نقطه شروعی برای شناخت جایگاه تصویر انسان در منسوجات است.
نقشمایههای انسانی در دوره تیموری و صفوی
در بخش دوم، توجه نویسندگان به پارچههای تیموری و صفوی معطوف میشود. قرارگرفتن این دو دوره در کنار یکدیگر، امکان مطالعه نقشمایههای انسانی در بستر تاریخی آنها را فراهم میکند. این بخش برای علاقهمندان به هنرهای سنتی، تاریخ پارچه و پژوهش درباره نقوش ایرانی، زمینهای برای پیگیری تداومها و دگرگونیهای هنر نساجی در دورههای مختلف ایجاد میکند.
از افشاریه و زندیه تا پایان پهلوی
بخش پایانی کتاب به پارچههای دوره افشار و زند، قاجار و پهلوی میپردازد. گستره زمانی این بخش، مطالعه نقشمایههای انسانی را تا دوره معاصرتر تاریخ ایران ادامه میدهد. وجود پینوشت و فهرست منابع نیز برای خوانندگانی که قصد دارند موضوع را بیشتر دنبال کنند، اهمیت دارد.
«نقشمایههای انسانی در منسوجات ایرانی» انتخابی مناسب برای دانشجویان و پژوهشگران هنر، علاقهمندان تاریخ نساجی ایران، طراحان پارچه و کسانی است که میخواهند با سیر تاریخی نقوش انسانی در منسوجات ایرانی آشنا شوند. این کتاب با تمرکز بر دورههای تاریخی مشخص، موضوعی تخصصی را در پیوند با میراث تصویری و هنری ایران دنبال میکند.
در آژانس کتاب، باور داریم انتخاب درست یک کتاب، میتواند آغاز مسیری ماندگار در یادگیری باشد. به همین دلیل، آثاری را معرفی میکنیم که شایستگی ماندن در کتابخانه و ذهن مخاطب را داشته باشند؛ کتابهایی که ماندگار میشوند.