کتاب نظریه های جامعه شناسی انتقادی در ورزش علم

کتاب نظریه های جامعه شناسی انتقادی در ورزش نوشته ریچارد جیولیونوتی با ترجمه افسانه توسلی, توسط انتشارات علم موضوع علوم اجتماعی, جامعه شناسی، نژاد قومیت ها و تعصب در ورزش به چاپ رسیده است.

این کتاب به بررسی ورزش از منظر جامعه‌شناسی و نظریه‌های کلاسیک و معاصر می‌پردازد. ورزش به‌عنوان یک پدیده اجتماعی، عرصه‌ای است که در آن دین، سیاست، جنسیت، هویت، قدرت، اقتصاد، فرهنگ و جهانی‌شدن در تعامل‌اند. هر فصل با تمرکز بر یک رویکرد نظری، پیوند میان ورزش و ساخت‌های اجتماعی را تحلیل می‌کند.

معرفی مباحث کتاب نظریه های جامعه شناسی انتقادی در ورزش

۱. مذهب، انسجام و نظم اجتماعی در ورزش

این بخش نقش دین را در حفظ انسجام، همبستگی، اخلاق و نظم اجتماعی در محیط‌های ورزشی بررسی می‌کند. ورزش به‌عنوان یک میدان شبه‌مذهبی تحلیل می‌شود که مناسک، ارزش‌ها و همبستگی جمعی را بازتولید می‌کند.

۲. گرایش‌های وبری: معنا و عقلانیت در ورزش

در این فصل، تحلیل وبر درباره کنش اجتماعی، معنا، عقلانیت، اخلاق پروتستانی و مشروعیت در ورزش به کار گرفته می‌شود. نشان داده می‌شود چگونه ارزش‌ها و عقلانیت معطوف به هدف، ساختار ورزش مدرن را شکل می‌دهند.

۳. مارکس و نومارکسیست‌ها: ورزش، کار، الیناسیون و ایدئولوژی

در این بخش، ورزش به‌عنوان صنعتی سودمحور، بازتولیدکننده ایدئولوژی، بیگانگی و نابرابری‌های طبقاتی بررسی می‌شود. تحلیل‌های نومارکسیستی نیز به نقش سرمایه‌داری ورزشی و تجاری‌سازی بدن می‌پردازد.

۴. مطالعات فرهنگی و تفوق نظریه‌ای مقاومت‌ناپذیر

این فصل با رویکرد مطالعات فرهنگی، ورزش را میدانی برای تولید نشانه‌ها، قراردادها و مقاومت‌های فرهنگی می‌داند. تحلیل قوم‌نگارانه و پسا‌ساختارگرایانه در این بخش برجسته است.

۵. نژاد، قومیت‌ها و تعصب در ورزش

فصل پنجم به تبعیض‌های نژادی، قومیتی، ساختاری و نمادین در ورزش می‌پردازد. این بخش نشان می‌دهد چگونه نژاد و هویت قومی بر فرصت‌ها، شهرت، رفتار تماشاگران و سیاست‌های ورزشی تأثیر می‌گذارند.

۶. هویت‌های جنسی و جنسیت در ورزش

تحلیل نقش جنسیت، دوگانه‌سازی زن/مرد، تبعیض‌های ساختاری، بدنی و فرهنگی در ورزش. همچنین موضوعاتی مانند ورزش زنان، LGBTQ+ در ورزش و سیاست‌های جنسیتی بررسی می‌شوند.

۷. بدن، انضباط، رفتارها و شادابی ناشی از ورزش

با الهام از فوکو، بدن به‌عنوان سوژه‌ای انضباط‌یافته تحلیل می‌شود. ورزش نوعی تکنولوژی بدن است که رفتارها، سلامت، نظم فردی و تصویر بدنی را تقویت یا کنترل می‌کند.

۸. مکان‌های ورزشی و عشق به مکانی خاص

این فصل رابطه افراد با فضاها و مکان‌های ورزشی را بررسی می‌کند:
ورزشگاه‌ها، باشگاه‌ها و زمین‌های بازی چگونه هویت مکانی، خاطره و تعلق ایجاد می‌کنند؟

۹. نظریه الیاس در ورزش: تأثیر متقابل و تجسم اجتماعی

تحلیل نظریه «فرایند تمدن» نوربرت الیاس و نقش ورزش در کاهش خشونت، کنترل هیجان، تعامل اجتماعی و شکل‌گیری ساخت‌های اجتماعی بدن.

۱۰. مفاهیم تمایز، خشونت نمادین و مبارزه

بر اساس رویکرد بوردیو، ورزش به‌عنوان میدانی برای رقابت نمادین، تمایز طبقاتی، سرمایه بدنی، و خشونت نمادین تحلیل می‌شود.

۱۱. فرانوگرایی (پست‌مدرن) و ورزش دوران فراصنعتی

این فصل به ویژگی‌های ورزش در دنیای پست‌مدرن می‌پردازد:
مصرف‌گرایی، رسانه‌ای‌شدن، نمایش‌گری، هویت سیال و سرگرمی‌های فراصنعتی.

۱۲. جهانی‌سازی، سیاست و ورزش جهانی/محلی

تحلیل تأثیر جهانی‌سازی بر ورزش:
سیاست‌های بین‌المللی، مهاجرت ورزشی، المپیک، بازار جهانی ورزش و تنش میان «ورزش جهانی» و «هویت محلی».