کتاب شیاطین جن زدگان

کتاب شیاطین جن زدگان نوشته فیودور داستایفسکی ترجمه سروش حبیبی توسط انتشارات نیلوفر موضوع ادبیات، ادبیات داستانی، رمان خارجی به چاپ رسیده است.

کتاب شیاطین که با دیگر آثار داستایفسکی متفاوت است، با توصیفی از شخصی به نام ستپان ترافیمویچ ورخاوینسکی آغاز می‌شود که پدر معنوی و پرورش‌دهنده‌ی شخصیت اصلی داستان، ستاوروگین است. هریک از شخصیت‌ها و نقش‌های داستان وجهی از شخصیت پیچیده‌ی قهرمان داستان را روشن می‌سازند. در این داستان گروهی انقلابی وجود دارند که می‌خواهند تحت‌تأثیر اندیشه‌های اروپای غربی، حکومت وقت و سلطه‌ی کلیسا را از بین ببرند. از عده‌ای در این میان سوءاستفاده می‌شود و بازیچه‌ی دست گروه‌های رادیکال و تندرو قرار می‌گیرند. با از بین رفتن قدرت تعقل و شدت یافتن تعصب در افراد، آن‌ها به ماشینی برای کشتار و خون‌ریزی بدل می‌شوند. شخصیت اصلی داستان، ستاوروگین، یکی از همان شیطان‌هایی است که داستایفسکی در طول کتاب معرفی می‌کند. ستاوروگین به همان اندازه که بر ذهن اطرافیان خود نفوذ دارد، خودخواه، ترسناک و بی‌اخلاق است و دیگران را به انجام هرکاری وامی‌دارد.

داستایفسکی با خلق رمان شیاطین، پیامدهای پوچ‌گرایی سیاسی و اخلاقی دهه‌ی ۱۸۶۰ روسیه را مجسم می‌سازد. نویسنده در آفرینش این رمان، یک واقعیت تاریخی را (کشته شدن جوانی انقلابی توسط هم‌رزمانش) در نظر داشته و در شخصیت‌پردازی‌های داستان بسیار موشکافانه و ظریف عمل کرده است.

ستاوروگین با تمام قدرت به در زد. در باز شد و یک زن با چهره‌ای که از ترس سفید شده بود، در راهروی تاریک ظاهر شد. او یک شمع در دست داشت و چشمانش را به ستاوروگین دوخته بود. او یکی از خدمتکاران شاتوف بود که ستاوروگین او را می‌شناخت. او با صدایی لرزان پرسید: «چه کسی هستید؟»

ستاوروگین: من ستاوروگین هستم. شاتوف کجاست؟
خدمتکار: او نیست. او رفته است.
ستاوروگین: کجا رفته است؟
خدمتکار: نمی‌دانم. او گفته بود که برای چند روز می‌رود.
ستاوروگین: چه وقت رفته است؟
خدمتکار: امروز صبح. او یک چمدان کوچک بسته بود و گفته بود که برای کار مهمی می‌رود.
ستاوروگین: با کی رفته است؟
خدمتکار: تنها رفته است. او گفته بود که هیچ کس را به خود نمی‌پیوندد.
ستاوروگین: کی برمی‌گردد؟
خدمتکار: نمی‌دانم. او چیزی نگفته بود. او فقط گفته بود که منتظرش باشم و اگر کسی بیاید، بگویم که او رفته است.