کتاب ساختمان داده ها با پیاده سازی در پایتون و جاوا نوشته مهدی افضلی توسط انتشارات دیباگران تهران با موضوع کامپیوتر به چاپ رسیده است.

بسیاری از دانشجویان و برنامه‌نویسان به‌دلیل فراوانی منابع، مقالات و کتاب‌های موجود در حوزه ساختمان داده‌ها دچار سردرگمی می‌شوند و در نهایت به درکی منسجم، کارآمد و کاربردی از مفاهیم پایه و پیشرفته این علم دست پیدا نمی‌کنند. همین موضوع باعث می‌شود اعتمادبه‌نفس لازم برای پیاده‌سازی الگوریتم‌های مؤثر در پروژه‌های واقعی را نداشته باشند.

انگیزه نگارش این کتاب نیز دقیقاً از همین نیاز شکل گرفت؛ با هدف ارائه مجموعه‌ای از نکات کلیدی و ضروری در حوزه ساختمان داده‌ها، مبتنی بر رویکردی نوین برای یادگیری عمیق و موفق. در این مسیر، توجه ویژه‌ای به اصول مهم برنامه‌نویسی از جمله تحلیل پیچیدگی زمانی و مکانی، و همچنین کاربردهای عملی مفاهیم در دنیای واقعی شده است؛ به‌گونه‌ای که خواننده در نهایت بتواند به طراحی سیستم‌های بهینه و حل مسائل پیچیده به‌صورت عملی و مؤثر دست یابد.

معرفی مباحث کتاب ساختمان داده ها

1- مقدمه‌ای بر ساختمان داده‌ها

• تعریف ساختمان داده و اهمیت آن
• تفاوت داده، الگوریتم و ساختار
• نقش ساختمان داده‌ها در بهینه‌سازی برنامه‌ها

2- پیچیدگی زمانی و فضایی الگوریتم‌ها

• مفهوم Big-O
• تحلیل زمان اجرا
• مقایسه کارایی الگوریتم‌ها

3- آرایه‌ها و لیست‌ها

• آرایه‌های یک‌بعدی و چندبعدی
• لیست‌ها در پایتون و جاوا
• کاربردها و محدودیت‌ها

4- پشته (Stack)

• مفهوم LIFO
• پیاده‌سازی پشته با آرایه و لیست
• مثال‌های عملی در پایتون و جاوا

5- صف (Queue)

• مفهوم FIFO
• صف ساده، صف حلقوی و صف اولویت‌دار
• پیاده‌سازی عملی و کاربردها

6- لیست‌های پیوندی (Linked List)

• لیست پیوندی یک‌طرفه
• لیست پیوندی دوطرفه
• مقایسه با آرایه‌ها

7- درخت‌ها (Trees)

• درخت دودویی
• درخت جستجوی دودویی (BST)
• پیمایش درخت‌ها (Preorder, Inorder, Postorder)

8- گراف‌ها (Graphs)

• نمایش گراف (ماتریس و لیست مجاورت)
• الگوریتم‌های پیمایش گراف
• کاربرد گراف‌ها در مسائل واقعی

9- جداول درهم‌سازی (Hash Tables)

• مفهوم هش و تابع هش
• برخورد (Collision) و روش‌های حل آن
• پیاده‌سازی در پایتون و جاوا

10- مرور، تمرین و مثال‌های کاربردی

• مثال‌های ترکیبی
• تمرین برای درک عمیق‌تر مفاهیم
• آماده‌سازی برای امتحان و مصاحبه فنی