کتاب تکنولوژی منسوجات از لیف تا کالا نوشته دانیل وایدمن با ترجمه شاهپور وزیردفتری توسط انتشارات مولف با موضوع نساجی به چاپ رسیده است.
معرفی مباحث کتاب تکنولوژی منسوجات
-
مواد اولیه نساجی
مواد اولیه پایه و اساس تولید نخ، پارچه و منسوجات هستند و شامل منابع طبیعی، مصنوعی و سنتتیک می‌شوند. شناخت ویژگی‌های این مواد برای انتخاب روش مناسب تولید و کاربردهای نهایی ضروری است.
۲. مواد طبیعی
الیافی که منشاء گیاهی یا حیوانی دارند:
-
گیاهی: پنبه، کتان، کنف، جوت
-
حیوانی: پشم، ابریشم
ویژگی‌ها: راحتی بالا، زیست‌تخریب‌پذیری، جذب رطوبت مناسب و قابلیت رنگ‌پذیری خوب.
۳. مواد مصنوعی
الیافی که از منابع طبیعی اما با فرآوری شیمیایی تولید می‌شوند، مانند:
-
ویسکوز
-
استات
-
لیوسل
این مواد بین الیاف طبیعی و سنتتیک قرار می‌گیرند و ویژگی‌هایی نظیر نرمی خوب و قابلیت کنترل خصوصیات دارند.
۴. مواد سنتتیک (Synthetic Fibers)
الیافی که کاملاً از مواد شیمیایی و پلیمری تولید می‌شوند؛ مانند:
-
پلی‌استر
-
نایلون
-
اکریلیک
-
اسپندکس
ویژگی‌ها: دوام بالا، مقاومت در برابر چروک، ثبات ابعادی و قابلیت تولید در خواص متنوع.
۵. ریسندگی
فرآیندی که طی آن الیاف کوتاه یا ممتد به نخ تبدیل می‌شوند. ریسندگی شامل مراحل باز کردن، مخلوط کردن، کشش، تاب‌دهی و پیچیدن نخ است. خروجی این فرآیند نخ‌هایی است که پایه تولید پارچه‌ها هستند.
۶. اصول ریسندگی
اصول ریسندگی شامل کنترل یکنواختی الیاف، ایجاد استحکام مناسب نخ، تنظیم کشش، میزان تاب‌دهی و بررسی کیفیت خروجی است. این اصول بر کیفیت نهایی نخ و کاربرد آن تأثیر مستقیم دارند.
۷. بافندگی
فرآیند تولید پارچه با درهم‌تنیدن دو مجموعه نخ (تار و پود) در یک ساختار منسجم. این روش از متداول‌ترین روش‌های تولید پارچه است و طرح‌های مختلفی مانند تافته، سرژه و ساتن را شامل می‌شود.
۸. تریکوبافی (بافندگی حلقوی)
نوعی بافندگی که در آن نخ‌ها به‌صورت حلقه‌حلقه به یکدیگر متصل می‌شوند. پارچه‌های حاصل نرم، کشسان و مناسب برای پوشاک راحتی، ورزشی و جوراب هستند. دو دسته اصلی: بافت حلقوی تاری و بافت حلقوی پودی.
۹. بی‌بافت (Nonwoven)
منسوجاتی که بدون بافتن یا بافندگی و از طریق روش‌هایی مانند سوزن‌کاری، حرارتی، شیمیایی یا اسپان‌باند تولید می‌شوند.
کاربردها: ماسک، فیلتر، منسوجات بهداشتی، ژئوتکستایل.
۱۰. رنگرزی، تکمیل و چاپ
این سه فرآیند برای افزودن رنگ، ایجاد خواص ویژه و تزئین منسوجات به کار می‌روند:
-
رنگرزی: انتقال رنگ به الیاف/نخ/پارچه
-
چاپ: ایجاد طرح‌های رنگی بر سطح پارچه
-
تکمیل: اعمال عملیات نهایی مانند ضدچروک، ضدآب، نرم‌کننده یا ضدپیلینگ
۱۱. طراحی، برش و دوزندگی
مرحله تبدیل پارچه به پوشاک شامل:
-
طراحی الگو
-
سایزبندی
-
برش با ابزار دستی یا CNC
-
دوخت و مونتاژ
اهمیت این بخش در زیبایی، فرم و کیفیت نهایی پوشاک است.
۱۲. اتیکت یا برچسب نگهداری منسوجات
برچسب نگهداری شامل نمادهای شست‌وشو، اتو، خشک‌شویی و خشک‌کردن است که به مصرف‌کننده کمک می‌کند لباسی با دوام بیشتر داشته باشد و آسیب نبیند.
۱۳. منسوجات صنعتی
منسوجاتی که با هدف عملکردی و نه صرفاً پوشاک تولید می‌شوند؛ مانند:
-
کمربندهای ایمنی
-
فیلترها
-
منسوجات پزشکی
-
منسوجات ساختمانی و ژئوتکستایل
-
منسوجات مقاوم به حرارت یا شعله
این منسوجات معمولاً ویژگی‌های عملکردی دقیق و مهندسی‌شده دارند.
-
