کتاب تبصره 22

کتاب تبصره 22 نوشته جوزف هلر با ترجمه احسان نوروزی, توسط انتشارات چشمه با موضوع ادبیات ملل، ادبیات داستانی، رمان خارجی به چاپ رسیده است

در قلب رمان «تبصره‌ی ۲۲»، شخصیتی منحصر به فرد به نام یوساریان حضور دارد. او توپچی ارتش است و همواره تلاش می‌کند از انجام مأموریت‌های خطرناک شانه خالی کند. یوساریان قهرمانی زیرک است که برای حفظ جان خود از خطرات بی‌پایان جنگ، از خلاقیت و هوش خود به بهترین نحو بهره می‌برد.

مشکل اصلی او، سرهنگی است که مرتباً تعداد مأموریت‌های لازم برای تکمیل دوره‌ی خدمت سربازان را افزایش می‌دهد. حتی اگر یوساریان بتواند به طرق مختلف از انجام مأموریت‌های مرگبار فرار کند، با قانونی به نام «تبصره‌ی ۲۲» مواجه است که راه فراری برایش باقی نمی‌گذارد. این قانون می‌گوید: اگر کسی با میل و رغبت به مأموریت‌های خطرناک ادامه دهد، دیوانه تلقی می‌شود؛ اما اگر همان شخص رسماً درخواست معافیت کند، همین درخواست نشان می‌دهد که او دیوانه نیست و بنابراین نمی‌تواند از مأموریت‌ها معاف شود!

به این ترتیب، تبصره‌ی ۲۲ وضعیتی پارادوکسیکال و طنزآمیز خلق می‌کند که به‌خوبی بی‌معنایی و پیچیدگی‌های غیرمنطقی قوانین جنگ و بوروکراسی نظامی را به تصویر می‌کشد.