ارکستراسیون فقط کنار هم گذاشتن سازها نیست؛ هنرِ شناختن رنگ هر ساز، انتخاب جای درست آن در بافت موسیقی و ساختن صدایی است که بتواند ایده آهنگساز را زنده کند. «اصول ارکستراسیون» اثر نیکلای ریمسکیکورساکف از منابع کلاسیک و مهم در این زمینه است و نگاه دقیقی به رابطه میان سازشناسی، رنگآمیزی و ترکیب ارکسترال دارد.
معرفی کتاب
کتاب «اصول ارکستراسیون» نوشته نیکلای ریمسکیکورساکف با ترجمه هوشنگ کامکار توسط انتشارات نای و نی منتشر شده است. این اثر در حوزه ارکستراسیون و موسیقی تخصصی قرار می‌گیرد و از کتاب‌های شناخته‌شده این حوزه به شمار می‌آید. نسخه‌های منتشرشده این کتاب در ایران در قطع وزیری و با شمار صفحات متفاوت، بسته به نوبت چاپ، عرضه شده‌اند.
ریمکسی‌کورساکف در این اثر به یکی از مهم‌ترین جنبه‌های آهنگسازی ارکسترال می‌پردازد: اینکه چگونه می‌توان ویژگی‌های صوتی و اجرایی سازها را شناخت و از آنها برای رسیدن به یک ترکیب صوتی مطلوب استفاده کرد. ارکستراسیون در این نگاه، بخشی از فرآیند خلاقانه آهنگسازی است؛ آهنگساز باید بداند یک ایده ملودیک، هارمونیک یا ریتمیک را به کدام ساز یا گروه ساز بسپارد تا بهترین کیفیت و شخصیت صوتی را به دست آورد.
یکی از ارزش‌های چنین رویکردی، توجه هم‌زمان به رنگ صوتی، ترکیب سازها، رجیستر و بافت ارکستر است. انتخاب یک ساز فقط بر اساس توانایی اجرای یک نت یا ملودی انجام نمیشود؛ کیفیت همان نت در محدوده‌های مختلف، ترکیب آن با سازهای دیگر و نقشی که در بافت کلی اثر ایجاد می‌کند نیز اهمیت دارد.
در معرفی این اثر آمده است که بخش قابل توجهی از مطالب به بررسی رزونانس اصوات و ترکیبات ارکستری اختصاص دارد و هدف آن نشان دادن چگونگی دستیابی به کیفیت صوتی مشخص و شکل‌دادن به ترکیب‌های ارکسترال است.
برای دانشجوی آهنگسازی، تنظیم‌کننده یا نوازنده‌ای که می‌خواهد پارتیتور را عمیق‌تر بفهمد، مطالعه چنین کتابی میتواند نگاه او را از «نتنویسی برای سازها» به «ساختن یک تصویر صوتی کامل» تغییر دهد. همچنین در نسخه‌ای از این اثر که توسط نای و نی منتشر شده، مثال‌های صوتی و پارتیتورهای بخش‌هایی از کتاب نیز در قالب DVD ارائه شده است که میتواند ارتباط میان مطالعه و شنیدن نمونه‌های ارکسترال را آسان‌تر کند.
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
-
دانشجویان آهنگسازی و موسیقی.
-
آهنگسازان و تنظیم‌کنندگان.
-
هنرجویان جدی ارکستراسیون.
-
نوازندگانی که به شناخت عمیق‌تر سازهای ارکستر علاقه دارند.
-
افرادی که می‌خواهند پارتیتور و رنگآمیزی ارکسترال را بهتر درک کنند.
این کتاب چه کمکی به شما می‌کند؟
مطالعه این کتاب میتواند به شما کمک کند:
-
ویژگی‌های صوتی سازها را دقیق‌تر بشناسید.
-
ارتباط میان سازشناسی و ارکستراسیون را درک کنید.
-
برای ترکیب سازها تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرید.
-
به رنگ صوتی و بافت ارکستر توجه بیشتری داشته باشید.
-
پارتیتورهای ارکسترال را عمیق‌تر تحلیل کنید.
-
ایده‌های موسیقایی خود را با رنگآمیزی مناسب‌تری بیان کنید.
پیش از خرید این کتاب
«اصول ارکستراسیون» برای مطالعه تخصصی‌تر طراحی شده و آشنایی با مبانی تئوری موسیقی، سازشناسی، هارمونی و نت‌خوانی میتواند استفاده از آن را آسان‌تر کند. بهتر است مطالب کتاب فقط به‌صورت نظری مطالعه نشوند؛ شنیدن آثار ارکسترال و دنبال کردن پارتیتور هنگام مطالعه میتواند درک مطالب را بسیار عمیق‌تر کند.
نگاه آژانس کتاب
یک پارتیتور خوب فقط مجموعه‌ای از نت‌ها نیست؛ پشت هر انتخاب ساز، یک تصمیم صوتی وجود دارد. چرا این ملودی به ویولن سپرده شده؟ چرا یک رنگ صوتی با فلوت ترکیب شده؟ چرا یک آکورد در رجیستر خاصی قرار گرفته است؟ «اصول ارکستراسیون» کمک می‌کند این تصمیم‌ها را دقیق‌تر بشنویم و پشت صداهای ارکستر، منطق انتخاب سازها را ببینیم.
جمع‌بندی
کتاب «اصول ارکستراسیون» اثر نیکلای ریمسکیکورساکف با ترجمه هوشنگ کامکار از انتشارات نای و نی، یکی از منابع کلاسیک و مهم برای آشنایی جدی‌تر با هنر ارکستراسیون است. این کتاب با تمرکز بر شناخت امکانات صوتی سازها، ترکیب‌های ارکسترال، رنگآمیزی و ساخت بافت صوتی، میتواند برای دانشجویان موسیقی، آهنگسازان و تنظیم‌کنندگان منبعی ارزشمند باشد.
در آژانس کتاب، باور داریم انتخاب درست یک کتاب، میتواند آغاز مسیری ماندگار در یادگیری باشد. به همین دلیل، آثاری را معرفی می‌کنیم که شایستگی ماندن در کتابخانه و ذهن مخاطب را داشته باشند؛ کتاب‌هایی که ماندگار می‌شوند.
