کتاب اصول عملی تولید نفت و گاز نوشته ام اس ریموند با ترجمه علی بهبودی املشی, توسط انتشارات طراح با موضوع مهندسی نفت به چاپ رسیده است.

معرفی مباحث اصول عملی تولید نفت و گاز

۱. تاریخچه صنعت گاز طبیعی

1.1. کشف اولیه گاز طبیعی در جهان
1.2. اولین چاه‌های گاز و نحوه بهره‌برداری
1.3. توسعه خطوط لوله و انتقال گاز
1.4. گسترش مصرف گاز در صنایع و نیروگاه‌ها
1.5. نقش گاز طبیعی در انقلاب انرژی
1.6. وضعیت تاریخی گاز در ایران: کشف، برداشت، توسعه میادین و شبکه سراسری

۲. مخازن زیرزمینی گاز و نفت

2.1. معرفی انواع مخازن (ساختاری، چینه‌ای، شکاف‌دار)
2.2. مخازن گاز خشک، گاز تر و گاز میعانی
2.3. مخازن مشترک بین‌المللی (Cross-border Reservoirs)
2.4. سازوکارهای شکل‌گیری مخزن
2.5. روش‌های اکتشاف، ارزیابی و مدل‌سازی مخزن
2.6. فناوری‌های استخراج و افزایش برداشت

۳. حقوق بهره‌برداری (Extraction Rights)

3.1. مفهوم حقوق بهره‌برداری از منابع هیدروکربنی
3.2. مالکیت منابع: دولتی، خصوصی، مشارکتی
3.3. قراردادهای بهره‌برداری:
    • قرارداد امتیازی
    • قرارداد مشارکت در تولید (PSC)
    • قراردادهای خدماتی (Buyback, EPCF)
3.4. حقوق و تعهدات بهره‌بردار
3.5. نظارت دولت و نهادهای تنظیم‌گر
3.6. محیط‌زیست، ایمنی و مسئولیت‌های قانونی بهره‌بردار

۴. محتویات حقوقی و قراردادی

4.1. مفاد اصلی یک قرارداد نفت و گاز
4.2. دوره اکتشاف، توسعه و بهره‌برداری
4.3. سهم درآمد و نحوه تقسیم آن
4.4. چارچوب‌های مالیاتی و حق‌الامتیاز (Royalty)
4.5. محرمانگی اطلاعات مخزن
4.6. سازوکار حل اختلاف

۵. حقوق غیرآمریکایی (Non-U.S. Legal Frameworks)

5.1. سیستم حقوقی در کشورهای اروپایی
5.2. مدل‌های دولتی خاورمیانه
5.3. نظام حقوقی کشورهای CIS
5.4. قوانین مالکیت زیرسطحی در کانادا
5.5. سیاست‌های اوپک و اثر حقوقی آن
5.6. جایگاه ایران در نظام حقوقی انرژی جهان

۶. فرآیند مزایده (Bidding & Licensing Rounds)

6.1. مراحل مزایده برای اعطای حق بهره‌برداری
6.2. پیش‌صلاحیت (Pre-qualification)
6.3. ارسال پیشنهاد فنی–مالی
6.4. معیارهای انتخاب برنده
6.5. قرارداد نهایی و دوره اجرایی
6.6. مزایده‌های بین‌المللی نمونه (عراق، برزیل، نروژ، ایران)

۷. سایر موضوعات مکمل

7.1. اقتصاد گاز طبیعی و چرخه ارزش
7.2. لجستیک و انتقال گاز: خطوط لوله، LNG، CNG
7.3. ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز (UGS)
7.4. نقش فناوری‌های نو (هوشمندسازی، سنسورها، دیجیتال‌سازی مخزن)
7.5. امنیت انرژی و ژئوپلیتیک خطوط گاز
7.6. آینده صنعت گاز: هیدروژن، کربن‌زدایی، CCUS