دوره اشکانی، حدود پانصد سال از تاریخ ایران را در بر می‌گیرد؛ دوره‌ای که زبان پارتی (پهلوی اشکانی) در آن زبان رایج بود و کتیبه‌های سنگی، مهم‌ترین شاهدهای به‌جامانده از آن هستند. کتاب «راهنمای خواندن کتیبه‌های دوره اشکانی: گزیده کتیبه‌های سنگی» نوشته دکتر شیما جعفری دهقی، از انتشارات سمت، دقیقاً برای همین کار نوشته شده است: گشودن قفل زبان و خط این کتیبه‌ها به‌روی خواننده فارسی‌زبان.
بسیاری از کتیبه‌های اشکانی دوزبانه (پارتی و یونانی یا پارتی و فارسی میانه) و شماری سه‌زبانه (فارسی میانه، پارتی و یونانی) هستند و با خطی برگرفته از خط آرامی نوشته شده‌اند؛ خطی که احتمالاً در حدود قرن دوم پیش از میلاد ابداع شده است. بیشتر این کتیبه‌ها به زبان پارتی و در دوره ساسانی نوشته شده‌اند و خواندن و بررسی آن‌ها برای آشنایی با زبان پارتی ضروری است. نویسنده با همین منطق، ترتیب فصل‌ها را چنان چیده که خواننده گام‌به‌گام با مطالب دستوری زبان پارتی آشنا شود و همه مثال‌ها و نمونه‌های هر مبحث، مستقیماً از خود کتیبه‌ها انتخاب شده‌اند؛ یعنی خواننده از همان ابتدا با متن اصیل روبه‌روست، نه با جمله‌های ساخته‌شده.
اثر از یک مرور تاریخی آغاز می‌شود، سپس نخستین کوشش‌ها برای خوانش کتیبه‌های اشکانی را روایت می‌کند، در ادامه به ساختار خط پهلوی اشکانی و طرحی فشرده از دستور زبان آن می‌پردازد و در پایان با گزیده‌ای از کتیبه‌های سنگی، آموخته‌ها را در عمل به کار می‌گیرد. واژه‌نامه کتیبه‌ها، منابع و علائم اختصاری نیز در پایان کتاب، کار مراجعه و پژوهش را آسان می‌کند.
ساختار کتاب:
- پیشگفتار و مقدمه
- فصل اول: زبان و ادبیات در ایران باستان
- فصل دوم: نخستین تلاش‌ها برای خوانش کتیبه‌های اشکانی
- فصل سوم: خط پهلوی اشکانی
- فصل چهارم: طرح اجمالی دستور زبان پهلوی اشکانی
- فصل پنجم: کتیبه‌های پهلوی اشکانی
- واژه‌نامه مربوط به کتیبه‌ها، منابع و علائم اختصاری کتیبه‌ها
از ویژگی‌های شاخص کتاب:
- آموزش تدریجی و مرحله‌به‌مرحله خط و دستور زبان پارتی بر پایه متن‌های واقعی
- گزینش همه شاهدها و مثال‌ها از کتیبه‌های سنگی اصیل
- پیوند مباحث زبانی با بستر تاریخی و باستان‌شناختی دوره اشکانی
- واژه‌نامه اختصاصی کتیبه‌ها برای تسهیل خوانش متن
- تدوین به‌عنوان منبع اصلی دروس دانشگاهی مرتبط در مقاطع ارشد و دکتری
این کتاب برای دانشجویان رشته‌های زبان‌شناسی و زبان‌های باستانی ایران در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری، به‌عنوان منبع اصلی دروس دوواحدی «باستان‌شناسی دوره تاریخی»، «خطوط و کتیبه‌های ایران باستان ۲»، «قرائت و بررسی کتیبه‌های دوران اشکانی و ساسانی»، «کتیبه‌های فارسی میانه و پهلوی اشکانی» و «شناسایی و مطالعه اسناد و کتیبه‌ها» تدوین شده است و پژوهشگران تاریخ و باستان‌شناسی نیز از آن بهره فراوان می‌برند.
برای تهیه این کتاب، فروشگاه اینترنتی آژانس کتاب گزینه‌ای مطمئن است؛ آژانس کتاب با عرضه کتابهای تخصصی تاریخ، باستان‌شناسی و زبان‌های باستانی، امکان سفارش آسان «راهنمای خواندن کتیبه‌های دوره اشکانی» را فراهم کرده است. سفارش خود را در آژانس کتاب ثبت کنید و این راهنمای ارزشمند را روی میز مطالعه خود داشته باشید.
