کتاب شهرت دیر هنگام آرتور شنیتسلر چشمه

کتاب شهرت دیر هنگام نوشته آرتور شنیتسلر ترجمه ناصر غیاثی توسط انتشارات چشمه با موضوع ادبیات، ادبیات داستانی، رمان خارجی به چاپ رسیده است.

شنیتسلر در یادداشتی به این کتاب اشاره می‌کند و می‌نویسد که اثر، در مجموع، بد از کار درنیامده است؛ برخی بخش‌های آن بسیار خوب از آب درآمده‌اند و در عین حال بعضی قسمت‌ها بیش از اندازه طولانی شده‌اند. او در ابتدا عنوان «شاعر فرتوت» را برای کتاب انتخاب کرده بود، اما هنگام انتشار، ناشر نام «شهرت دیرهنگام» را بر آن گذاشت؛ اثری که با همین عنوان در ایران، با ترجمه‌ی ناصر غیاثی و به همت نشر چشمه منتشر شده است.

شنیتسلر در این داستان‌ها ارجاع‌هایی آشکار به تجربه‌های شخصی خود می‌دهد، به‌ویژه به حلقه‌ی «وین جوان»؛ جمعی دوستانه از نویسندگان جوان که در پی کسب اعتبار ادبی بودند و هم‌زمان می‌کوشیدند جریانی تازه در مسیر ادبیات مدرن شکل دهند. از دل این حلقه، بعدها چهره‌هایی چون خود شنیتسلر و اشتفان تسوایک به شهرتی گسترده دست یافتند.

در این داستان، که پایانی کم‌وبیش تراژیک اما لحنی آمیخته به طنز دارد، شنیتسلر جمع دوستانه‌ی خود را به جهان روایت می‌آورد و با آن شوخی‌هایی ظریف ترتیب می‌دهد. گروهی از نویسندگان جوانِ کافه‌نشین که رؤیای دگرگون‌کردن ادبیات را در سر می‌پرورانند، گرد هم می‌آیند، به سخن‌پردازی می‌پردازند و به هر شیوه‌ای می‌کوشند سروصدایی به پا کنند و توجه رسانه‌ها را به خود جلب نمایند. در این میان، پیرمردی به نام ادوارد زاکسبرگر ـ همان شاعر فرتوت ـ به جمع آن‌ها راه می‌یابد؛ شاعری فراموش‌شده که سال‌ها پیش دفتر شعری با عنوان «پیاده‌روی» منتشر کرده و اکنون به‌عنوان کارمندی ساده از راه کار اداری روزگار می‌گذراند. جوانان که «پیاده‌روی» را شاهکاری کشف‌نشده می‌پندارند، چنان به بزرگ‌نمایی آن می‌پردازند که سرانجام خود پیرمرد نیز باور می‌کند هنرمندی بزرگ بوده که نادیده گرفته شده است. این توهمات، که در ذهن گروه و سپس در ذهن زاکسبرگر شکل می‌گیرد، فضایی مضحک می‌آفریند. شنیتسلر در این روایت، از مهارت روان‌شناختی خود برای ترسیم خلق‌وخوی شخصیت‌ها بهره می‌گیرد و هم‌زمان داستان را به بستری برای نقد فضای ادبی زمانه و هنرمندنماهایی بدل می‌کند که در توهم آفرینش شاهکارهای ادبی به سر می‌برند.